१६ जेठ २०८१, बुधबार
29-05-2024 , Wed
×

गोबरको दाउरामा निर्भर हरिनगरका आम सर्वसाधारण

Logo
ब्रहमदेव मेहता प्रकाशित सोमबार, माघ २२, २०८०

तस्विर : नमो अनलाईन

हरिनगर । जाडोको मौसम । चिसो पानीसँगै गोबर र सनपाटको सण्ठी अनि केही पराल । सडक र घरको वरिपरि लहरै राखिएको गोबरले छोपेको दाउरा साथै केही दाउराको कुन्यु । यो दैनिकी नै हो जीवनस्तर कम भएका ग्रामीण क्षेत्रका स्थानीयको । गोबर सामान्यतया मलखादका लागि प्रयोग गर्ने गरिन्छ तर, सुनसरी हरिनगरका केही बस्तीमा जैविक इन्धनको रूपमा प्रयोग गर्नुपर्ने बाध्यता छ । आधुनिकतासँगै परिवर्तन भए पनि हरिनगर गाउँपलिका भित्र पर्ने बस्तीहरुमा गोबरबाट निर्मित दाउरा प्रयोग गर्दै जीवन गुजारिरहेको पाइन्छ ।

कम लागतको इन्धन

धुवाँबाट मानव स्वास्थ्यमा असर पर्ने विज्ञहरुले बताउँदै आएका छन् तर, हरिनगर गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख भने गोबरको गुइँठाबाट निस्कने धुवाँ स्वास्थ्यका लागि हानिकारक नहुने दाबी गर्छन् । अहिलेसम्म धुवाँका कारण कुनै पनि व्यक्ति बिरामी परेको नसुनिएको उनले बताए । सहजरुपमा दाउरा नपाएपछि यो नै उनीहरुको लागि इन्धनको विकल्प भएको उनको भनाइ छ । अन्य इन्धन प्रयोग गर्न स्थानीयको आर्थिक क्षमता नभएको समेत उनले बताए । एकपटक निःशुल्क रुपमा पाए पनि त्यसलाई पुनः प्रयोगमा नल्याउँदा गोबर दाउरा नै बनाउने गरेको उनको भनाइ छ । पशुपालन र खेती किसान गर्ने हुँदा गोबर सहजै उपलब्ध हुने उनले बताए । अन्य इन्धनमा भन्दा गोबरको दाउरामा पकाएको सामग्री स्वस्थ र स्वादिलो हुने उनले बताए ।

पशुधन भएका परिवारहरुको लागि कम लागत वा निःशुल्क स्रोतको रुपमा यसलाई लिने गरिन्छ । आधुनिक ऊर्जाका स्रोतहरुमा सीमित पहुँच भएका दुर्गम क्षेत्रका बासिन्दामा गोबर नै ऊर्जाको महवपूर्ण स्रोतको रुपमा रहेको छ । गोबरलाई परम्परागत रुपमा जलाउँदा श्वास–प्रश्वासका साथै स्वास्थ्यलाई असर नगर्ने, गोबरलाई जैविक इन्धनको रुपमा प्रयोग गर्न थप प्रभावकारी प्रविधिहरु ल्याउने प्रयास जारी छ । गोबर नेपालको एक महत्त्वपूर्ण जैविक इन्धनको स्रोत हो, विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रमा जहाँ विकल्पको अभाव छ । आधुनिक प्रविधिहरुसँग यसको परम्परागत प्रयोगलाई सन्तुलनमा राख्ने प्रयासहरु भइरहेका छन् ।

नेताले बोलेको पुर्‍याउँदैनन्

दुईवटा सनपाटको सण्ठीमा पराल राखेर गोबरले बाहिरबाट लेपन गरी सुकाएपछि बाल्नका लागि तयारी हुने ६५ वर्षीया सबितृ सदाले बताइन् । उनी हालसम्म इन्धनको रुपमा यही प्रयोग गर्दै आइरहेको बताउँछिन् । भोटका समयमा नेताले ग्यास र दाउरा उपलब्ध गराउने भनेपनि यतिका वर्षसम्म बोलेको नपु¥याएको उनको भनाइ छ । यो दाउरा बनाउन गोबर, पराल र सण्ठी अनिवार्य हुने हुँदा सबै चिज जुटाउन समस्या हुँदै आएको उनले बताइन् । घरमा गोबर नहुँदा गोबर सकङ्लनका लागि चरनमा लगिएका पशुबाट ल्याउँदा पनि सहजै नपाइने स्थानिय बिनोद मेहताले बताए । यो घरेलु ऊर्जाको रुपमा गोबर ब्रिकेट भएको उनको भनाइ छ ।

हिउँदमा गोबरका दाउरा बाल्न सजिलो भए पनि वर्षायाममा भने डुबानका कारण यस्तो दाउरा जोगाउन मुस्किल हुने उनको भनाइ छ । कुनै पनि नेताले यी समस्याको सम्बोधन नगर्दा दुःख लागेर आएको स्थनियहरुले गुनासो गरे ।

कमेन्ट गर्नुहोस्
सम्बन्धित

विराटनगर । समाजसेवामा सक्रिय अभिषेक गिरीले स्थापना गरेको गिरी फाउन्डेसनले मोरङको कटहरी गाउँपालिकास्थित एक विद्यालयलाई शैक्षिक र खेलकुद सामग्री वितरण गरेको छ । फाउन्डेसनका अध्यक्ष अभिषेक गिरीले बुधबार कटहरी (४ खयरवनस्थित श्री आधारभूत विद्यालयलाई शैक्षिक र खेलकुद सामग्री वितरण गरेका हुन् । उक्त विद्यालयलाई ६० हजार रकम बराबरको कापी (कलम, ह्वाइट बोर्डलगायत शैक्षिक सामग्री र […]

इनरुवा । सामुदायिक विद्यालय सुधार अभियानका लागि अनुगमन प्रभावकारी गर्न लागेको कोशी गाउँपालिकाका अध्यक्ष ऐयुब अन्सारीले बताउनुभएको छ । कोशी गाउँक्षेत्रको शिक्षा सुधारमा आफू लागि परेको र शिक्षालाई मजाक बनाउनेलाई छुट नगर्ने बताउनुभयो । कोशी गाउँपालिका अन्तर्गतका सामुदायिक तथा धार्मिक बिद्यालयको अनुगमन तथा मूल्यांकन बारे जानकारी गराउने उद्देश्यले आयोजना गरिएको कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्नुहुदै उहाँले गाउँपालिकामा […]

इनरुवा । सुनसरीको कोशी गाउँपालिकामा सामुदायिक विधालय व्यवस्थापन समिति महासंघ कोशी समितिले गोरखापत्र दैनिकका इनरुवा समाचारदाता जयकृष्ण यादवलाई सम्मान गरेको छ । सामुदायिक विद्यालयको शिक्षा सुधारका पक्षमा कलम चलाउदै आउनुभएको भन्दै यादवलाई दोसल्ला र सम्मान पत्रले सम्मान गरेको हो । सामुदायिक विधालय व्यवस्थापन समिति महासंघ कोशीका अध्यक्ष सुलेमान मंसुरीले यादवको शिक्षा क्षेत्रमा दशकौ देखी योगदान […]